..:: حجت الاسلام حامد زمانی ::..
به صوت حجازی قرآن مهدی....
منوی اصلی
موضوعات وبسایت
وصیت شهدا
نویسندگان
آمار وب سایت
  • بازدید امروز : 12
  • بازدید دیروز : 16
  • بازدید این ماه : 98
  • بازدید ماه قبل : 101
  • کل بازدیدها : 401
  • آخرین بازدید :
  • آخرین به روز رسانی :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب : 26




آپلود عکس آپلود عکس . . بر روی لینک فوق کلیک کنید

اولین موجودی که خدا خلق کرد چه کسی بود؟ اولین مکانی که خدا خلق کرد کجا بود؟ اصولاً قبلاز اینکه کسی یا چیزی یا مکانی خلق نشده بود اوضاع به چه شکلی بود؟

اگر بگوییم سیاهی و ظلمت بود خب آن تاریکی از کجا بود اگر روشنایی و سفیدی آن از کجا بود اگر هیچی نبود خود آن هیچی از کجا بود؟

فقط خدا بود و خدا بود کجا بود؟

پاسخ:

خداوند، قدیم ذاتى است، به این معنا كه «هستى عین ذات اوست و در وجود خود به هیچ چیز نیاز ندارد». و جهان، بر اساس دیدگاه فلاسفه قدیم زمانى است؛ یعنى، مسبوق به عدم زمانى نیست، ولى حدوث ذاتى دارد، به این معنا كه چون در ذات خود ممكنالوجود است، نیازمند آفریننده و هستىبخش مى‏باشد و خداوند آنرا از ازل آفریده است. بنابراین مانعى ندارد كه خدا و جهان هر دو ازلى باشند؛ لیكن خداوند ازلى ذاتى و ناوابسته به دیگرى است، اما جهان ازلى زمانى و وابسته و متعلق به وجود خداست. نمیتوان زمانی را تصور كرد كه خداوند متعال در آن زمان خلقی نداشته باشد؛ یعنی هر زمانی را كه تصور بكنیم، خداوند در آن زمان مخلوقی داشته است؛ زیرا خداوند متعال دائمالفیض است و همیشه باید فیض داشته باشد. پس نمیتوان زمانی را فرض كرد كه خداوند بوده؛ ولی فیضی نداشته است. صدرالمتألهین در اسفار میفرماید: «فالفیض من عندالله باق دائم والعالم متبدل زائل فی كل حین و انما بقاؤه بتوارد الامثال...؛ فیض از طرف خداوند متعال دائمی و باقی است»،(اسفار اربعه، صدرالمتألهین/7/328). در شرح نهایةالحكمه در ذیل این جمله اسفار آمده است: «والحاصل انه سلم ان مقتضی وجوبالوجود من جمیعالجهات و دوام فیضه سبحانه عدم تناهی سلسلهالحوادث من حیثالبداء»، (شرح نهایةالحكمه، مصباح یزدی/2/404).


خلاصه اینكه ملاصدرا قبول كرده كه مقتضای واجبالوجود بودن خداوند از جمیع جهات و دائمالفیض بودن او، این است كه سلسله حوادث از حیث ابتدا متناهی نباشد»؛ یعنی، نمیتوانیم زمانی را تصور كنیم خداوند در آن زمان خلقی نداشته است. پس فیض و خلق الهی، در آن زمان هم بوده است و سلسله حوادث از نظر زمانی بیآغاز است؛ یعنی، مسبوق به عدم در زمان نیست.


 جابربن یزید گوید: از امام باقر علیه‌‌السلام درباره معنای آیه «افعیینا بالخلق الاول بل هم فی لبس من خلق جدید»، (ق/15پرسیدم. آنحضرت فرمود: «یا جابر تأویل ذلك انّالله عزوجل اذا افنی هذاالخلق و هذاالعالم و سكن اهلالجنة الجنة و اهلالنار النار جدد الله عالماً غیر هذاالعالم و جدد خلقا من غیر فحوله ولا اناث یعبدونه و یوحدونه؛ ای جابر! تأویل آیه این است كه خدای عزوجل چون آفریدگان و این جهان را فانی نمود و بهشتیان را در بهشت و دوزخیان را در دوزخ جای داد؛ جهانی از نو میآفریند كه غیر این عالم است و خلقی را بدون پدر و مادر میآفریند كه او را عبادت كنند و موحد باشند». بعد میفرماید: «لعلك تری انّالله انما خلق هذاالعالم الواحد و تری انّالله لمیخلق بشراً غیركم. بلی والله لقد خلقالله الف الف عالم و الف و الف آدم انت فی آخر تلكالعوالم و اولئكالآدمیین؛ شاید تو میپنداری خداوند فقط همین یك جهان را آفریده است؟ و معتقدی كه خدای عزوجل به جز شما بشری را نیافریده است؟ به خدا قسم! همانا خدای - تبارك و تعالی - هزار هزار (یك میلیون ) عالم و هزار هزار آدم آفریده است و تو در آخر آن جهانها و آن آدمیان میباشی»، (التوحید صدوق/277؛ المیزان/ علامه طباطبایی /18/356)


اما کیفیت خلقت حضرت آدم علیه‌‌السلام و خلقت انسانهای قبل از حضرت از جمله مواردی است که عقل به آن دسترسی نداشته و در نهایت یگانه منبع مورد اعتماد در این زمینه آیات و روایاتی است که از عالم غیب خبر میدهند. از برخی از آیات قرآن کریم چنین بر میآید که قبل از خلقت آدم ابوالبشر علیه‌‌السلام و نسل او، انسانهایى دیگر در زمین زندگى مى‏كرده‏اند، آن چنانکه خداوند در سوره بقره میفرماید: «(بهخاطر بیاور) هنگامى را كه پروردگارت به فرشتگان گفت: «من در روى زمین، جانشینى [نماینده‏اى‏] قرار خواهم داد.» فرشتگان گفتند: «پروردگارا!» آیا كسى را در آن قرار مى‏دهى كه فساد و خونریزى كند؟...» لذا از تعجب و علم قبلی ملائکه چنین استشمام میشود که قبل از خلقت بنى نوع آدم دوره دیگرى بر انسانیت گذشته است.


بنابراین اگرچه از ظاهر چنین آیات، خلقت انسانها قبل از خلقت حضرت آدم علیه‌‌السلام استفاده میشود ولی آیه صریحی در این زمینه وجود ندارد.(ر.ک موسوى همدانى، ترجمه المیزان، ج‏4، ص223اما روایات صریحی در این زمینه وجود دارد که حاکی از آن است، قبل از خلقت حضرت آدم علیه‌‌السلام انسانهای دیگری وجود داشتهاند. آن چنانکه از امام صادق علیه‌‌السلام نقل شده است که خطاب به یکی از اصحاب خود فرمود: «لعلك ترى أنّالله عزوجل إنما خلق هذاالعالم الواحد و ترى أنّالله عزوجل لمیخلق بشراً غیركم بل والله لقد خلقالله تبارك و تعالى ألف ألف عالم و ألف ألف آدم أنت فی آخر تلكالعوالم و أولئك الآدمیین‏» (شیخ صدوق‏، الخصال‏، ج2، ص652شاید عقیده تو این است كه خدا بس همین یك جهان را آفریده و جز شما بشرى نیافریده!! آرى بهخدا هر آینه خداوند هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفریده است كه تو در آخر این عوالم و آدمها هستى‏» و یا در روایت دیگری از امام محمدباقر علیه‌‌السلام نقل شده است که میفرماید «لقد خلقالله عزوجل فیالأرض منذ خلقها سبعة عالمین لیس هم من ولد آدم خلقهم من أدیم الأرض فأسكنهم فیها واحداً بعد واحد مع عالمه ثم خلقالله عزوجل آدم أباالبشر» خداى عزوجل در همین زمین از روزى كه آنرا آفریده، هفت عالم خلق كرده (و سپس بر چیده) و هیچیك از آن عوالم از نسل آدم ابوالبشر نبودند و خداى تعالى همه آنها را از خاک روى زمین آفرید و نسلى را بعد از نسل دیگر ایجاد كرد و براى هر یك عالمى بعد از عالم دیگر پدید آورد تا در آخر آدم ابوالبشر را بیآفرید و ذریه‏اش را از او منشعب ساخت...(مجلسى، بحارالأنوار/54/320)


براین اساس، آنچه از ظاهر این احادیث استفاده میشود، آن است که خداوند قبل از خلقت انسانهای نسل حضرت آدم علیه‌‌السلام، انسانها و موجودات دیگری مانند فرشتگان را خلق کرد. اما اینکه دقیقاً چه موجودات دیگری خلق شده و آنها در چه مکانی زندگی میکردند و یا فاصله زمانی بین خلقت این انسانها و خلقت فرشتگان چه مقدار بوده است، از اموری است که عقل به آن راه نداشته و در روایت نیز به این مسئله اشاره نشده است.


البته توجه داشته باشید آنچه بیان شد مربوط به نوع انسانهایی است که از نسل حضرت آدم علیه‌‌السلام و یا نسلهای دیگر بهوجود آمدهاند که این مربوط به خلقت جسم آنها است، اما حقیقت دیگری در عالم وجود دارد که مربوط به خلقت روح و نور معصومین علیهم‌السلام از جمله پیامبر خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است که در برخی از روایات، اولین مخلوقات هستند که خلقت آنها قبل از خلقت فرشتگان بوده است؛ آن چنانکه در روایتی از امیرالمؤمنین علی علیه‌‌السلام نقل شده است که فرمودند: «فأول ما خلق نور حبیبه محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم قبل خلقالماء والعرش والكرسی والسماوات والأرض واللوح والقلم والجنة والنار والملائكة وآدم وحواء بأربعة و عشرین و أربعمائة ألف عام‏» (همان/54/198نخست چیزى كه آفرید، نور حبیبش محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم بود، پیشاز آفریدن آب و عرش و كرسى و آسمانها و زمین و لوح و قلم و بهشت و دوزخ و فرشته‏ها و آدم و حواء به چهار صد و بیست و چهار هزار سال‏...» اما اینکه حقیقت این نور و یا مقدار سالهای مطرح شده چقدر است، از دائره عقول عادی خارج است.


منبع: مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی

 

 


!!! !!!


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات